Pages

Showing posts with label Education. Show all posts
Showing posts with label Education. Show all posts

शिक्षक सेवा आयोगका कारण नौ दिन तनाव

२०७९ कार्तिक २ गते शिक्षक सेवा आयोगमा मावि सामाजिक विषयको अन्तर्वार्ता दिएर आएपछि नतिजा प्रकाशन कहिले र कतिबेला हुन्छ भन्दै छिनछिनमा tsc को website visit गरिरहन मन लागिरहन्थ्यो । अनिवार्य विषयतर्फ लगभग सबैको नतिजा आइसक्दा पनि गण्डकी प्रदेशको सामाजिकको नतिजा प्रकाशित भएको थिएन । तिहार लागिसकेको थियो, कार्तिक ६ गतेको दिन विद्यालयमा मिस मेडमहरुले सरहरूलाई सेलरोटी खुवाएर तिहारको शुभकामना आदानप्रदान गर्ने कार्यक्रम आयोजना गर्नुभएको थियो । तर आफ्नो मन चाहिँ कतिबेला ५ बज्ला र रिजल्ट आउला भन्दै छिनछिनमा tsc को site हेर्नतिरै उत्सुक थियो ।

ठिक्क खाजा खाएर पनि सक्नु, रिजल्ट पनि निस्कनु, हतार हतार नतिजा फाइल डाउनलोड गरेर हेरें, अन्तरवार्ता दिन जाँदा सँगै एउटै बेडमा बसेको साथी दीपक तिवारीको नाम एक नंबरमा रहेछ तर मेरो नाम चाहिँ वैकल्पिकको एक नंबरमा रहेछ । साथीलाई फोन गरेर बधाई दिएँ, सहकर्मी शिक्षक साथीहरूलाई दिपावली तथा छठको शुभकामना दिएर म चाहिँ घर फर्कें । सफल भएका साथीहरूका लागि बधाईको ओइरो आउन थालिसकेको थियो, चिनेसम्मका साथीहरूलाई फेसबुक कमेन्टमा, म्यासेन्जरमा अनि फोनमा बधाई दिँदै थिएँ, तर आफ्नो नाम लिस्टमा नअटाउँदा मन अमिलो त हुने नै भयो ।

हाँसो ठट्टा गर्ने अनि साथीहरू सँग छिटै घुलमिल हुने स्वभावका कारण पनि हुनसक्छ, अन्तरवार्ताका क्रममा धेरै साथीहरूसँग चिनजान भएको थियो । फोन नं. पनि साटासाट भएको थियो । फोन लागेसम्मका साथीहरूलाई बधाई दिएँ । खुला र महिलामा २ जना महिलाको नाम निस्केको थियो, तर अन्तरवार्ताको रिजल्ट हुँदा त ३ जना महिलाको नाम देखियो । फोन वहाँलाई पनि गरें र बधाई पनि  दिएँ । तर लिखितमा खुलामा नामै ननिस्केको तर महिलामा मात्रै निस्केको उम्मेदवारको नाम खुलामा कसरी आयो? यदि वहाँको नाम महिलामा निस्केको भए मेरो नाम सफल उम्मेदवारको सूचीमा हुने थियो, आयोगले यो निर्णय त्रुटिपूर्ण  गर्‍यो जस्तो चाहिँ लाग्यो । तनाव भयो, विद्यालयका सहकर्मी शिक्षक मित्रहरू मर्दी हिमाल घुम्न जानुभयो, आफुलाई त्यो उत्साह पनि भएन, दिदी बहिनी नभएपनि पोहोर पोहोर दाजुभाई मिलेर टीका लगाइन्थ्यो, तिहार रमाइलो बनाइन्थ्यो, यो वर्ष केही जाँगर लागेन ।

कार्तिक ६ गते साँझपख मात्रै रिजल्ट भएको, ७ गतेदेखि १३ गतेसम्म तिहार र छठ बिदा थियो, आयोगमा फोन गर्दा सम्पर्क हुनै सकेन, सूचना अधिकारी सुरेश मरहठ्ठा सरको मोबाईल स्विच अफको स्विच अफ थियो । धेरैजना साथीहरूलाई फोन गरेँ, पालिका शिक्षा प्रमुख लगायत शिक्षा क्षेत्रका धेरै सर म्याडमहरूलाई फोन गरें, धेरैजनाको एउटै आवाज थियो, "आयोगले गरेको निर्णय त्रुटिपूर्ण छ, यो सच्चिनै पर्छ, किनकी लि.प. मा महिलामा मात्रै नाम निस्केको उम्मेदवारको खुलामा प्रतिस्पर्धा नै हुँदैन।"

मनमा झिनो आशा लिएर आयोगलाई निवेदन लेखेँ, अलि व्याकरण मिलेन कि जस्तो लाग्यो, अर्को लेखें, अलि कडा भयो कि जस्तो लाग्यो अलि नरम लेखें, तनावै तनावका बीच निवेदन लेखें । नतिजा सँग सम्वन्धित प्रमाणहरू जुटाएँ अनि फाइल तयार गरेर १३ गते नाइट बसमा काठमाडौं जाने र १४ गते आफिस खुल्नासाथ  शिक्षक सेवा आयोगमा पुगेर "निर्णय सच्याई पाऊँ" भनी निवेदन दिने योजना बनाएँ । दशैंमा बुझेको तलबले उधारो तिर्दा, दशैं तिहार मनाउँदा (देउसीलाई दान गर्दा), अन्तरवार्ता दिन जाँदा ४ दिन काठमाडौं बस्दा लगभग सकिई सकेको थियो, सापटी लिएर १३ गते पोखरा बसपार्कमा पुगेँ तर गाडी सबै प्याक, काउन्टरमा ३ घन्टा बस्दा पनि टिकट नपाएपछि भोलिपल्ट बिहानै जाने निर्णयमा पुगें, प्लेनमा जाने हैसियत थिएन। उसै त तनावग्रस्त भएको बेला झन् समयमा आयोगमा पुग्न नसकिने अर्को तनाव थपियो । रिजल्ट भएको यतिका दिनसम्म किन नतात्नु भएको, आयोगमा खबर किन नगर्नुभएको भनेर साथीहरूको जिज्ञासा निरन्तर आइरहेको थियो ।

१४ गते बिहान पनि बल्लतल्ल साढे आठ बजेको माइक्रोबस भेटाएँ, मनमा आशा, उत्साह बोकेर काठमाडौंको लागि छुटेँ ।  साथीहरूसँग निरन्तर सम्पर्कमा थिएँ, शिक्षक साथी तथा इष्टमित्रहरूले बडो चिन्ता र चासो लिइरहनुभएको थियो । म काठमाडौं जाँदैगर्दा आयोगमा सम्पर्क गरेर जिज्ञासा राखिसक्नुभएछ, आयोगले त्रुटी स्विकार्दै निर्णय सच्याउने आश्वासन दिएको रहेछ । ठाउँ ठाउँको जाम झेल्दै साँझ करिब साढे ५ बजे काठमाडौं बसपार्कमा ओर्लने बित्तिकै सहकर्मी मित्र दीपक पोखरेल सरले फोन गरेर बधाई दिनुभयो । म छक्क पर्दै सोधें, "किन सर? के भयो र?" "आयोगले निर्णय सच्यायो सर, हजुरको नाम निस्कियो!", वहाँले भन्नुभयो । वेबसाईट चेक गरें, हो रहेछ। शिक्षक सेवा आयोगको त्रुटिपूर्ण निर्णयका कारण भोग्नुपरेको नौदिनको तनाव काठमाडौं बसपार्कमा उत्रदैगर्दा उत्साहमा परिवर्तन भयो, मलाई पनि बधाईका फोन र म्यासेजहरू आउन लागे, तर एकजना साथीकाे नाम महिलातर्फ सफल उम्मेदवारको सूचीमा यसअघि प्रकाशित भएकोमा अहिले वैकल्पिक सूचीमा परेको देख्दा चाहिँ नरमाइलो लाग्यो, गल्ती आयाेगकाे हाे, सहानुभूती बाहेक के नै दिन सकेँ र...

उत्सुक च्यानलमा अब शिक्षक सेवा तयारी कक्षा

युटुबको उत्सुक च्यानलमा शिक्षक सेवा आयोगको नयाँ पाठ्यक्रममा आधारित विषयवस्तुको तयारी कक्षाका लागि विभिन्न सामग्री प्रकाशन गरिँदै छ । संसारभर फैलिएको कोरोना भाईरसको त्रासका कारण मानिसहरु घरमा नै बस्नुपर्ने, त्यसमाथी नेपालमा लकडाउन गरिएका कारण झन् बाध्यताबस घरभित्रै बस्नुपरेको अवस्थामा उत्सुक च्यानलको यो प्रयास पाठकहरुका लागि सहयोगि हुन सक्छ । पाठकहरुले युटुबमा भिडियो हेर्नुका साथै  ब्लग पेजबाट PDF फाइल डाउनलोड समेत गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाईएको छ ।

तलब भत्ता माग गर्नका लागि भर्नुपर्ने माग फाराम

 विद्यालयहरूले शिक्षक कर्मचारीहरूको तलब भत्ता माग गर्नका लागि भर्नुपर्ने माग फारामको सफ्ट कपि डाउनलोड गर्नका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।

चण्डिका आधारभूत विद्यालयमा घुम्ति पढाइ कुना सम्पन्न

आज मिति २०७४ माघ २१ गते आइतबार चण्डिका आधारभूत विद्यालयमा घुम्ति पढाइ कुना सम्पन्न भएको छ, केही तस्विरहरू...

















यसरी पनि हुन्छ विद्यालयमा सुचना प्रविधिको प्रयोग

बिहानको दश बज्यो, कास्की जिल्लाको मादी गाउँपालिका स्थित चण्डिका आधारभूत विद्यालयको स्वचालित विद्युतीय घण्टीले टिरिरिरिरिट्टङ गरेर समय संकेत गर्‍यो । घण्टी बजाउन न पालेदाई चाहिन्छ, न त समय हेर्ने झन्झट नै । चाहे पहिलो घण्टी दोश्रो घण्टी होस् वा खाजा खाने छुट्टी सबै समय घण्टीलाई कण्ठस्थ छ, त्यसैले जति घण्टी लगाउनुपर्ने हो, त्यति पटक घण्टि आफैँ बज्छ ।
समस्या यस्तो थियो---
विद्यालयमा पियन छैनन् । शिक्षक दरबन्दी अपुग भएका कारण विद्यालय कर्मचारीको दरबन्दीमा समेत विद्यालयले आन्तरिक श्रोतबाट तलब दिएर भएपनि शिक्षक नै नियुक्त गरेको छ । अंग्रेजी माध्यममा पर्ढाईहुने यस विद्यालयमा सबैकुरा नियम अनुसार चल्छ । हरेक कक्षामा प्रत्येक दिन एकजना मनिटरको पालो हुन्छ, कक्षाकोठाको ढोका खोल्ने बन्द गर्ने र सफा राख्ने जिम्मा मनिटरको हुन्छ । अफिस र लाईब्रेरी जुन शिक्षक पहिले पुग्यो उनैले खोल्छन् र सफा गर्छन् । प्रायः पौने दश बजे वा सो भन्दा अगाडि नै सबैजना पुगिसकेका हुन्छन् । तरपनि पियन नभएका कारण कक्षामा पढाइरहेका शिक्षक गएर घण्टी बजाउन समस्या भयो । “कहिलेकाहिँ त पढाइ चलिरहँदा समयको समेत याद नहुने हुँदा घण्टी बजाइमा समेत तलमाथी पर्थ्यो”, विद्यालयका प्र।अ। जमानबहादुर गुरुङ स्मरण गर्नुहुन्छ । घण्टी बजाउने समस्या समाधान गर्न बजारमा आफैँ बज्ने घण्टी पाइन्छ कि भनेर खोज्दै हिँडियो, तर पाईएन। गुरुङ अगाडि भन्नुहुन्छ, “मोबाइलमा अलार्म लगाउने र स्पिकरमा जोड्ने सोँच पनि आयो, त्यो पनि फलदायी भएन । समय संकेत त भयो, तर एक घण्टीमा एकपटक, दुइ घण्टीमा दुइपटक बज्नेकाम भएन ।”
कसरी सम्भव भयो ?
विद्यालयका प्रअ गुरुङ मात्रै हैन शिक्षक टिकाराम गौतम समेत विद्यालयको हितका बारेमा सोचिरहन्छन् ।विद्यालयमा कुनै नयाँ काम र प्रविधि भित्र्याउन कटिबद्द यी शिक्षकहरू विद्यालय समय बाहेक अन्य समयमा समेत विद्यालयका समस्या समाधानमा प्रयत्नरत हुन्छन् । कम्प्युटर विज्ञान विषयका शिक्षक टिकाराम गौतम र साथी झलकराज लामिछानेले छुट्टीको दिनमा घुम्न जाँदा बनाएको योजना व्यवहारमा लागु गर्दा विद्यालयमा यो सम्भव भएको हो । लामिछाने इलेक्ट्रोनिक र कम्प्युटर सफ्टवयर तथा हार्डवयर विज्ञ हुन् भने गौतम कम्प्युटर सफ्टवेयरका ज्ञाता । गौतम सफ्टवेरका सानातिना समस्या आफैँ सुल्झाउँछन् र जटिल समस्याका लागि चाहिँ इन्जिनियर मित्र लामिछानेको सहयोग लिन्छन् । दुबैको अथक प्रयासले साकार रुप तब लियो जब यिनिहरुले निर्माण गरेको एक विशेष डिभाईस जडान गरेपछि विद्यालयमा अटोमेटिक घन्टी बज्न थाल्यो ।
विशेषता के छन् ?
१ यो विद्युतिय घण्टीलाई कम्प्युटरको प्रोगामद्वारा सञ्चालन गरिने हुँदा आफूले चाहेको समयमा बज्ने बनाउन सकिन्छ ।
२ छुटि्टको दिनमा नबज्ने र अन्य दिनमा बज्ने गरि डिजाइन गरिएको छ ।
३ यसमा कुनैपनि किसिमका विद्युतिय घन्टी जोडेर काम गर्न सकिन्छ ।
४ परीक्षाको समयमा बज्ने समय तालिका र अन्य विद्यालय समयको समय तालिका फरक फरक हुने भए सोही अनुरुप प्रोग्राम सेट गर्न सकिन्छ ।
५ घडि हेरिरहनुपर्ने झन्झटबाट मुक्ति मिल्छ ।
६ तोकिएको समयमा मात्रै घण्टी बज्छ, समय अगावै वा पछि घन्टी बज्ने समस्या हुँदैन ।
७ विद्यालयमा पालेदाइको सट्टामा शिक्षक नै नियुक्त गरि पठनपाठन अझै गुणस्तरिय बनाउन सकिन्छ ।
८ दिनमा कैयौँ पटक घन्टी बजाउँदा बजाउँदा पालेदाइहरु कानको समस्याले पिडित हुन्थे, अब यो समस्याबाट पनि मुक्ति मिल्ने देखिन्छ ।
बिजुली बत्ती नहुँदा के हुन्छ ?
विद्युतीय घण्टी भएका कारण बिजुली नभइ हुँदैन, तरपनि यसको बिकल्पमा युपिएस, इन्भर्टर जस्ता उपकरण पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ, तथापि चण्डिका विद्यालयमा भने त्यो समस्या पनि हुनेछैन । किनभने जापानी सहयोग नियोग (जाइका) को सहयोगमा विद्यालय नजिक रहेको विजयपूर खोलाबाट विद्यालयका लागि जापानिज प्रविधिको माइक्रो हाइड्रो पावर स्टेसन निर्माण भइरहेको छ, जुन अबको एक डेढ महिनाभित्रै सम्पन्न हुँदैछ ।यो शुरुवात मात्रै हो प्र।अ। श्री जमान गुरुङले भन्नुभयो, "सुचना प्रविधिको प्रयोमा हामी सचेत छौँ, हामीकहाँ सुरक्षा गार्ड छैन, राती चोर आयो भने पक्डिनका लागि समेत सफ्टवेयर बनाउनुपर्नेछ ।" शिक्षक टिकाराम गौतमले खुलासा गर्नुभयो "सेक्युरिटि गार्ड सफ्टवेयरको काम हुँदैछ, हामी काम सकेपछि मात्रै सार्वजनिक गर्नेछौँ ।"

सफल शिक्षकलाई "हार्दिक बधाई"

तपाई शिक्षक हुनुहुन्छ ? पत्रपत्रिकामा फोटोसहित हार्दिक बधाई लेखाउन तपाइलाई रहर लागेको छ ? हार्दिक बधाई पाउन सफल एकजना प्रतिनिधि पात्रको कथा यहाँ प्रकाशित भएको छ । कथालाई केवल कथाको रुपमा ग्रहण गर्नुहोला, कसैको वास्तविक जीवनसँग मेल खान पनि सक्छ, त्यो मेरो गल्ति हैन ।

वास्तविकता यस्तो छ -
पञ्चायती कालो व्यवस्था, देशमा बसिसक्नु टिकिसक्नु छैन । घरको समस्या उस्तै, दुइ छाक टार्न पनि धौ धौ । पढ्न लेख्न त कति नै मन थियो नि, भएर के गर्नु ? जसोतसो आठ कक्षासम्म त पढेकै हो, त्यसपछि गाउँमा माध्यमिक विद्यालय थिएन, टाढा गएर पढ्न सक्ने क्षमता भएन । घरको समस्याले कहाँ जाउँ र के गरौँ भएका बेला इन्डियाबाट लाहुरे दाई टुप्लुक्क आइपुग्छन् । लाहुरका मिठा मिठा कुरा सुन्दा आज जाउँ कि भोलि जाउँ भनेजस्तो हुन्छ, नभन्दै लाउरेसँगै इन्डिया टाप कस्ने मेलोमेसो पनि जुर्छ । भर्ती हुन कोसिस पनि नगरेको हैन, भर्ती हुन लेख्या रैनछ, भाँडा माझ्न पो लेख्या रैछ ।

जिल्ला शिक्षा अधिकारी (कास्की) लाई खुला पत्र

आदरणिय जिल्ला शिक्षा अधिकारी ज्यू ,
सञ्चै हुनुहुन्छ ? के को सञ्चो मात्रै र, हाइसञ्चो भएको छ नि ! हैन त ? शिक्षकहरू विद्यालयका समस्या लिएर आए भने “नेपालको नयाँ संविधानले माध्यमिक तह सम्मको शिक्षाको अधिकार स्थानीय तहलाई दिएको छ, अब आ–आफ्नो स्थानीय तहमा जानेस् ।” भन्यो, पन्छियो, कति आनन्द हगि ? हैन, किन यस्तो व्यङ्ग्य गरेको भनेर कन्सिरी तात्यो होला, माफी चाहन्छु ।
माफी त मैले माग्नै पर्छ, किनकी मैले ठूलो गल्ती जो गरेको छु । म शिक्षक सेवा आयोगको शिफारिसमा जिल्ला शिक्षा अधिकारीबाट नियुक्तिपत्र लिई खटिएको प्राथमिक तह तेश्रो श्रेणीको स्थायी शिक्षक हुँ । तर म तेश्रो दर्जाको भएको महशुस गरिरहेको छु । योग्यताक्रमका आधारमा मेरोभन्दा धेरै पछाडि नाम भएका साथीहरूले सुगम र घरपायक विद्यालयमा नियुक्ति पाएपनि मलाई कुनैपनि हिसाबले पायक नपर्ने स्थानमा पु¥याईयो, यसमा मैले कुनै प्रतिक्रिया जनाईनँ, शिक्षा कार्यालयको निर्णय शिरोधार्य गरि खुरुखुरु आफूलाई खटाइएको कार्यक्षेत्रमा पुगेँ र आफूलाई दिइएको जिम्मेवारी बहन गर्नतर्फ लागेँ । शिक्षक पदमा नियुक्त भएपछि मैले कुनैपनि राजनैतिक दल वा तिनका भातृ संगठनको टिकट लिइनँ, मेरो पहिलो गल्ती त्यहिँबाट शुरू भयो ।

शिक्षा ऐन आठौँ संसोधन २०७३

संशोधित शिक्षा ऐन २०७३ को प्रतिबेदन


व्यवस्थापिका–संसद
महिला, बालबालिका, जेष्ठ नागरिक र समाज कल्याण समिति
“शिक्षा ऐन २०२८ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक, २०७२” को प्रतिवेदन
१. शिक्षा (आठौं संशोधन) विधेयक (यसपछि “मूल विधेयक” भनिएको) को दफा १ को उपदफा (१) मा रहेका “२०७२” भन्ने अंकको सटृा “२०७३” भन्ने अंक राख्ने ।
२. मूल विधेयकको दफा २ को सटृा देहायको दफा २ राख्ने :
२. शिक्षा ऐन, २०२८ को प्रस्तावनामा संशोधन ः शिक्षा ऐन,२०२८ (यसपछि “मूल ऐन” भनिएको) को प्रस्तावनाको सटृा देहायको प्रस्तावना राखिएको छ